سولفات مس

سولفات مس_Copper sulfate

سولفات مس چیست:

سولفات مس ریز مغذی کشاورزی، کات کبود یا سولفات مس به رنگ آبی و بدون بو که دارای کاربردهای مختلفی در زمینههای کشاورزی، صنعتی، شیمی و طبی دارد. برای تهیه سولفات مس میتوان از مس و اسید سولفوریک استفاده کرد. با این وجود مس از لحاظ تجاری به صورت ورقه های بزرگ و به عنوان یک منبع اقتصادی در کشور ایران در دسترس است.

مس سولفات پنج آبه به سهولت در آب حل میشود. هم چنین در متان ول و گلیسرول و تا حدی در اتانول قابل حل است. وقتی که کریستال های آبی مس سولفات در شعله باز گرما داده میشوند بدون آب میشوند و به رنگ سفید خاکستری در میآیند. سولفات مس با فرمول CuSO4 – 5H2O دارای کریستال های آبی رنگ، شفاف و پودر به رنگ آبی روشن می‌باشد. کریستال‌های سولفات مس در هوای خشک به تدریج شکفته میشود.

در دمای ۴۵ درجه دو مول کول آب خود را از دست میدهد و در ۱۱۰ درجه، چهار موکول آب کریستالی را از دست میدهد و آخرین آب کریستالی را در دمای ۲۵۰ درجه سانتیگراد از دست میدهد. این ماده در دمای ۴۰۰ درجه تجزیه میشود. وزن مخصوص آن ۲٫۸۷ است. یک گرم سولفات مس در ۳ میلی لیتر آب سرد و ۰٫۵ میلی لیتر آب جوش حل میشود و حلالی آن در آب محتوی اسید سولفوریک کاسته میشود.

مس سولفات یا گوهر آبی یا زاج کبود؛ یک ترکیب شیمیایی است که در گستره وسیعی از صنایع مورد استفاده قرار میگیرد. این نمک بسته به درجه آب پوشی به صورت یک سری ترکیبات متفاوت یافت میشود. کالکوسیانیت (یک نوع سنگ معدن مس) فرم بدون آب مس سولفات است و یک ماده معدنی کمیاب است و به صورت پودر سبز کم رنگ یا سفید مایل به خاکستری میباشد.

فرمهای آب پوشیده متنوعی از مس سولفات شامل مس سولفات سه آبه، پنج آبه و هفت آبه موجود است. با این وجود مس سولفات پنج آبه (CuSO4.5H2O) متداولترین فرم این نمک است که آبی روشن است و به نام کالکانتیت (سنگ خاردار) شناخته میشود.

رنگ آبی روشن کریستال های مس سولفات آب پوشیده که به دلیل وجود آب متبلور شدهاست بهترین راه برای تمایز بین فرم بدون آب و آب‌ پوشیده‌ است.

کاربرد سولفات مس:

  • سولفات مس در کشاورزی به مقدار زیادی استفاده می‌شود که برخی از این موارد در ذیل ارائه می‌شود.
  • سولفات مس پنج آبه به‌طور متداول به عنوان قارچ کش برای کنترل بیماری‌های باکتریایی و بیماری‌های قارچی محصولات، میوه‌ها و سبزی‌ها مانند رنگ گیاه، لکه برداشتن برگ‌ها، آفت‌ها وزخم پوست سیب استفاده می‌شود. سولفات مس در تشکیل کلروفیل و پدیده فتوسنتز دخالت دارد.
  • سولفات مس همچنین باعث تحریک در تشکیل ویتامین A میشود. نقش متابولیکی مس در چندین سیستم آنزیمی مشخص شدهاست و همچنین نقش مهمی در بی سنتز و فعالیت ایل به عنوان هورمون رسیدگی میوه‌ها دار است. فرم قابل جذب مس در خاک کتایون دو ظرفیت Cu+2 میباشد. فرایند جذب مخصوص قابلیت دسترسی مس را تحت تأثیر قرار میدهد، این فلز در اسیدی ته بالا به سختی جذب میشود از اینرو استفاده از ترکیبات سولفات در حل این مشکل مؤثر است.
  • برای رفع کمبود مس (Cu) می‌توان یا کودهای حاوی آن را یا سولفات مس محلول در آب را به خاک اضافه یا محلول پاشی نمود. کاربرد سولفات مس در حد ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ گرم در ۱۰۰۰ لیتر آب در اوایل بهار نیز موفقیت‌آمیز می‌باشد. در غلظت زیاد، مس نیز باعث مسموم شدن گیاه شده، میوه‌ها حالت ترک خورده و سیاه رنگ پیدا می‌کنند و در روی برگ‍ها نیز نقاط نکروزه قهوه‌ای رنگ و ریزی مشاهده می‌شود.

مصارف سولفات مس:

  1. سولفات مس، در تولید رنگهایی آبی و سبز، در رنگ رزی پارچههای نخی و ابریشمی، معادن، آبکار، ساخت مرکب برای وقتهای حلبی، رنگ مو، تولید سموم قارچ کش و باکتری کش، حفاظت چوب و تراورس ، رنگ رزی چرم، باتری سازی، گراور سازی، از بین بردن خزه در استخرها، مکمل غذای دام و طیور، تولید شعله سبز در مواد آتش بازی مورد استفاده است. معمولاً در صنایع مختلف از سولفات مس که فاقد اسید نیتریک باشد، استفاده میشود.
  2. استفاده از سولفات مس به مقدار ۵۰۰ppm در آب آشامیدنی ماکیان برای کنترل آسپرژیلوز و کاندیدیاز و درماتیت گرانترین توصیه شدهاست.
  3. سولفات مس اغلب برای تهیه کاتالیست‌ها برای چندین واکنش در بسیاری از صنایع استفاده می‌شود.
  4. فرم بدون آب مس سولفات بسیاری از فرآیندها مانند جابه جایی در سنتزهای آلی را کاتالیز می‌کند.
  5. در خالص سازی گازها برای برداشتن هیدروژن کلرید و هیدروژن سولفید استفاده می‌شود.
  6. کاربرد سولفات مس در تهیه رنگ رز میانی و کات لیز سنتز ترکیب دی آزو ورنگ خوردن پتالوسیانین بسیار متداول است.
  7. سولفات مس در آبکار به عنوان الکترولیتها استفاده می‌شود و همچنین در واکنشهایی رسوبی مورد استفاده قرار میگیرد.
  8. به عنوان یک ماده افزایشی در چسب‌ها استفاده مینشود.
  9. سولفات مس به عنوان یک ماده رنگ دهنده برای شیشه، چسب و سرامیک استفاده می‌شود.
  10. سولفات مس هم چنین در بسیاری از رشتههای شیمی برای انجام واکنشهایی متنوع استفاده مینشود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *